Akdeniz konumu ve sunduklarýyla yüzyýllar boyu pek çok medeniyetin evi olmuþ. Likya, Roma, Bizans gibi antik kültürlerin zengin izleri Antalya yý dev bir açýk hava müzesine dönüþtürüyor.

Aspendos
Aspendos’un sýradýþý akusitiðiyle ünlü antik tiyatrosu, Yunan geleneðine uygun olarak bir tepede kurulu. Böylece sahnedeki sesler en üst sýralardan bile rahatça duyulabiliyor. Tiyatrodaki bir yazýtta, buranýn Ýmparator Marcus Aurelius döneminde Aspendoslu mimar Zeno tarafýndan yapýldýðý yazýyor. Zeno, seyircilerin güçlük çekmeden yerlerine oturabilmesi için merdivenleri giderek yayýlan biçimde konumlandýrmýþ. En alta orkestra seviyesinden baþlayan merdiven sayýsý on iken, bu sayý yukarýda diazomanýn üst baþlangýcýnda 21’e ulaþýyor. Tiyatroda ilk sýra senatörlere, yargýçlara ve büyükelçilere, ikinci sýra ise þehrin diðer ileri gelenlerine ayrýlmýþ. Diðer kýsýmlar ise tüm vatandaþlara açýkmýþ. Antik kentin diðer kalýntýlarý, tiyatronun arkasýnda, akropolisin yukarýsýnda kalýyor. Bu kalýntýlar arasýnda bir bazilika, üç yaný evlerle çevrili agora, dükkanlar ve su kemerleri var.

(0242) 735 73 37
Belkýs Beldesi Serik
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30-17.00 arasýnda açýk.
Perge
Perge’de kutsal sayýlan tanrý ve tanrýçalar arasýnda Artemis’in yeri ayrý. Kazýlarda bulunan birçok heykel ve rölyefin konusu Artemis. Antik kente gelenleri karþýlayan ilk bina, Yunan-Roma geleneklerine uygun inþa edilmiþ tiyatro. Tiyatronun en belirleyici özelliði, konusunu mitolojiden alan rölyefler. Rölyeflerin bir kýsmý þarap tanrýsý Dionysos’un  hayatýný anlatýyor. Tiyatroyu kente baðlayan asfalt yolun saðýnda, eski çaðlardan günümüze en iyi korunmuþ stadyumlardan biri var. Perge’nin büyük bir kýsmý surlarla çevrili. Surlarýn dýþýnda kalan gösteriþli lahit, devrin varlýklý kadýnlarýndan Plancia Magna ya ait. Kentin kuzeyinden güneyine uzanan sütunlu yolun iki yakasýnda, arkalarýnda sýra sýra dükkanlar bulunan geniþ portico’lar dizili. Yol, akropolisin ayaðýndaki anýt çeþme ile son buluyor. Þehir plancýlýðýndaki titizliðiyle göz kamaþtýran Perge de kazýlar 1946 dan beri sürüyor.

(0242) 426 27 48
Aksu
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30.17.00 arasýnda açýk.
Phaselis
Üç limaný, merkezi konumu ve orman bölgelerine yakýnlýðý nedeniyle M.Ö 690 da Rodos kolonisi olarak kurulan Phaselis in esas kalýntýlarý askeri liman ile güney limaný birbirine baðlayan ana caddenin iki yanýnda bulunuyor. Geniþ ana caddenin her iki yanýnda üçer basamakla çýkýlan kaldýrýmlar var. Cadde ortalarda bir meydan oluþturduktan sonra güney limanýna ulaþýyor. Düzgün taþla döþenen bu caddenin altýnda kanalizasyon ve drenaj sistemi var. Erken dönemlerde önemli bir liman kenti olan Phaselis, Selçuklular döneminde Alanya Limaný na öncelik verilmesi nedeniyle önemini yitirmiþ. Kalýntýlara karþý deniz keyfi yapmak ve yeþillikler içinde bir antik kent gezisi yapmak için ideal.
(0242) 824 45 06
Tekirova Kemer 
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30.17.00 arasýnda açýk.
Olympos   
Hellenistik dönemde kurulan Olympos, Likya birliðinin önde gelen altý þehrinden biri. Ufak bir derenin iki yanýna yayýlan antik kent kumsaldan da görülen bir akropole sahip. Tepedeki akropolün üzerindeki yapý kalýntýlarý Ortaçað da bir kale þekline sokulan surlardan kalma. Kentin giriþindeki pencereli yapý ise hamam kalýntýlarý. Nehrin karlý yakasýnda tipik bir Roma mimarisi olan Olympos tiyatrosu yer alýyor. Tiyatrodan denize giden yolda bir Bizans bazilikasý ve suruna rastlanýyor.

(0242) 892 13 25
Kumluca 
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30.17.00 arasýnda açýk.
Patara
Apollon un doðduðu yer olarak bilinen Patara, Likya nýn en önemli ve en eski þehirlerinden biri. Xanthos vadisinde denize açýlan tek yer olmasý nedeniyle tarih boyunca önemini korumuþ. Montesquieu nun ‘mükemmel bir konfederasyon cumhuriyeti’ olarak tanýmladýðý Patara nýn yönetim biçiminin Amerika Birleþik Devletleri anayasasýnýn temelini oluþturduðuna inanýlýyor. Bu yüzden önümüzdeki yýllarda anayasanýn yýldönümü kutlamalarýnýn Likya Demokratik Parlamento Binasý kalýntýlarý önünde yapýlmasý söz konusu.

(0242) 843 50 18
Kalkan  
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30.17.00 arasýnda açýk.
Xanthos
Xanthos u ilk defa 1838 yýlýnda Ch. Fellows keþfetmiþ, bu kiþi bütün rölyefleri ve büyük mimari parçalarý sökerek, Patara ya yanaþan harp gemisiyle Londra ya taþýmýþ. Bugün Patara dan götürülmüþ birçok eser British Museum un Likya salonunda sergileniyor. Harabelerin bir kýsmý hâlâ gezilebilecek durumda.

(0242) 845 47 99
Kýnýk Beldesi, Kaþ
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30.17.00 arasýnda açýk.
Myra
Önemli bir Likya kenti olan Myra kaya mezarlarýyla ünlü. Myra içinden geçen Demre Çayý deniz ticaretini geliþtirmiþ, kenti Likya Birliði nin metropolisi haline getirmiþ. Arap akýnlarýnýn verdiði tahribat sonrasý Myra terk edilmiþ ve eski çaðlardaki niteliðini yitirmiþ. Akropolde küçük taþlardan baþka bir þey kalmamýþ. Roma Devri nden þehir surlarý ve Hellenistik Devir’den kalma duvar yýkýntýlarý ayakta kalmýþ nadir kalýntýlar. Neyse ki Myra nýn görkemli tiyatrosu oldukça saðlam bir biçimde günümüze kadar gelebilmiþ. 

(0242) 871 68 21
Demre 
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30.17.00 arasýnda açýk.
Termessos
Termessos, Türkiye’nin en iyi korunmuþ antik þehirlerinden. Güllük Daðý’nýn tepesinde doðal bir platform üzerine kurulduðundan yaðmadan kurtulmuþ belli ki. Kente ulaþan zorlu yolda Termessoslularýn Kral Caddesi olarak isimlendirdikleri eski yolun yaný sýra Helenistik dönem istihkam duvarlarýnýn, sarnýçlarýn ve diðer birçok kalýntýnýn bulunduðu meþhur Yenice Geçiti görülebiliyor. Agoranýn hemen doðusundaki tiyatro, Helenistik ve Roma dönemlerinden izler taþýyor. Termessos’ta deðiþik büyüklüklerde ve çeþitlerde altý tapýnak var. Þehrin güneybatýsýnda sýk aðaçlarýn arasýnda saklanan lahit, Termessoslularýn ölülerini kýyafetleri, mücevherleri ve diðer aksesuarlarýyla birlikte gömdüðünün göstergesi.
(0242) 423 74 16
Döþemealtý Beldesi
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30.17.00 arasýnda açýk.
Aperlai
Aperlai ye Kaþ tan ya da Üçaðýz dan tekneyle ulaþmak en makul yol. Deniz kenarýndan baþlayan görkemli surlar, Roma dönemindeki alaný çevreliyor. Surun dýþýndaki kalýntýlar Bizans ve sonrasý dönemlerden kalma.
(0242) 861 21 69
Finike 
Nisan-ekim aylarýnda 09.00-19.30, kasým-mart aylarýnda 08.30.17.00 arasýnda açýk.
Elif Eren
Temmuz 2010 Time Out Istanbul dan alýnmýþtýr. 2010

Balýkçýsýndan Ýtalyan ýna, Bitez bahçelerinden Gümüþlük kýyýlarýna Bodrum un tuzlu, ýslak ve güneþ yorgunu ruhuna en çok yakýþan beþ bohem yeme&içme adresini Travel+Leisure sayfalarýndan huzurlarýnýza taþýdýk.
Palavra Balýk
Bodrum merkeze 10 dakika uzaklýkta, Ortakent’te denizin sahille birleþtiði noktaya atýlan masalar üzerinde, aðaçlarýn altýnda, arka bahçede yetiþen organik sebzelerden yapýlmýþ bir salata yediðinizi düþünün. Buna bir de Abbas Üstün’ün elinden çýkma muhteþem mezeleri, yöresel otlarý, hem daim taze bulundurulan balýk çeþitlerini ve dinginliðin keyfini ekleyin. 
Ortakent Yahþi Beldesi
(0252) 35862 90
www.palavrabalik.com
Baðarasý
Bitez’in mandalina bahçeleri arasýnda gizli ve Ýstanbul sosyetesinin sübyeli spagettisine pek raðbet ettiði bu kýr lokantasýnýn otoparkýnda lüks otomobilleri gördüðünüzde þaþýrmayýn. Mekan sahibi Ýsmail Girgin ile eþi Ümmühan Haným, yerli Bodrum mutfaðýndan yezzetleri, bað evlerinin bahçesindeki 5-6 masada servis ediyor.
Pýnarlý Caddesi 83, Bitez
(0252) 363 76 93
Tel Dolap
Gümüþlük’te Eski Karakaya köyü yolunda yaklaþýk 1 km ilerledikten sonra sola toprak bir yol ayrýlýr. Bu yol üzerindeki Adalar Sitesi’nin hemen arkasýnda ise taþ bir bina görürsünüz: Tel Dolap. Bilmeyenlerin pek uðramadýðý Tel Dolap’ta, Gümüþlük koyundaki adalara karþý bir kadeh þarap içmek, yüksek sezonda Bodrum’un keþmekeþinden yorulanlarýn yüreðine, en azýndan Bodrum merkezine geri adým atana dek, bir parça su serper. Güneþin batýþýný izler, içkinizi içer, ekolojik ve vejetaryen beslenme alýþkanlýklarýna uygun hazýrlanmýþ menünün keyfini çýkarýrsýnýz. Et ve balýk düþkünlerini de maðdur etmeyen bu butik otelde birkaç gece geçirmeye niyetlenmeden önce, rezervasyon yaptýrmayý ihmal etmeyin.

Eski Karakaya Köyü Yolu, Gümüþlük
(0252) 394 37 29
Keramos Sanat Evi
Türkan ve Yüksel Güner çifti emekli olup Bodrum’a yerleþtikten sonra, öðrencilik yýllarýndan beri haþýr neþir olduklarý seramik atölyelerini Gümüþlük e taþýmýþlar. Keramos Sanat Evi, en alt kattaki atölyesi ve üst iki kattaki sergi salonlarýyla 500’den fazla eserin görülebileceði bir müze havasýnda. Üretkenliklerinden hiçbir þey kaybetmeyen çift, bugünlerde eylül ayýnda açacaklarý yeni serginin hazýrlýklarý içerisinde. Bodrum’a yolu düþen seramikseverler, önceden telefon ederek rengârenk çiçekler arasýna gizlenmiþ bu þirin atölyeyi ziyaret edebilir ve kapýlarý ziyaretçilere sonuna kadar açýk atölyede üretim sürecine þahit olabilir.
Mindos Evleri (27 Evler) 20, Çukurbük, Gümüþlük
(0252) 388 69 36
Komodor Meze Evi
Manolya Komutan ve Ahmet Kunduz’un 34 yýldýr beraber iþlettiði Komodor Meze Evi, kýþ aylarýnda Bodrumlularýn ikinci adresi. 20 masasý ve 60-70 kiþilik kapasitesiyle yaz aylarýnda da konuklarýný aðýrlamaya devam eden restoranýn menüsünü iki ortak hazýrlýyor. Menüde taze balýk çeþitleri ve yerel Bodrum yemeklerinin yanýnda, sarý mercimeði andýran özel bir bakla türü olan gambille ile yapýlan ve üzerine kavrulmuþ soðan, kýrmýzý biber ve pekmez dökülerek servis edilen fava; bir tür yabani sarýmsak olan keçi körmen kullanýlarak yapýlan çingene salatasý, kavurma ve ahtapot ýzgaranýn yanýnda; tarama, lakerda, çiroz ve yaprak ciðer de bulunuyor. Mekânýn en belirleyici özelliði, her þeyin denizci usulü piþirilip sunulmasý ve uygun fiyatlarý.
Umurça Mahallesi Derviþ Görgün Caddesi 23/c, Bodrum Merkez
(0252) 313 75 55
Deniz Aytekin
Temmuz 2010 Time Out Istanbul
Bu içerik Travel + Leisure dergisi Haziran 2010 sayýsý Bodrum ekinden alýnmýþtýr.

Pusulalar kýyý kentlerini gösterirken Ankara nýn batýsýnda 700 metre yükselikteki Beypazarý na uðramayý ve 600 yýllýk Beypazarý Çarþýsý nýn atmosferini solumayý ihmal etmeyin.

Hititlerden bu yana pek çok uygarlýða yerleþim yeri olan Beypazarý, tarih boyunca Luwi, Hitit, Frig, Galat, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlýlar’ýn egemenliðinde kalmýþ köklü bir yerleþim yeri. Selçuklular döneminde, Baðdat - Ýstanbul yolu üzerindeki önemli merkezlerden biri olan kasaba, Germiyanoðlu Beyliði dönemde ise bügünkü Beytepe Mahallesi nde kurulmakta olan büyük bir pazar nedeniyle Beypazarý olarak anýlmaya baþlamýþ. Bir dönem iç göçler nedeniyle eski hareketliliðini yitirse de, geçirdiði restorasyonlardan sonra bugün Orta ve Batý Anadolu nun yeniden en renkli pazarý haline gelen Beypazarý Çarþýsý, 6 asýrdýr varlýðýný koruyor. Ýpek Yolu üzerindeki konumu, doðal güzellikleri ve esintili yüksek rakýmýyla sayfiye yeri olma özelliðini taþýyan Beypazarý’nýn çarþýsýnda özellikle el sanatlarýna düþkün olanlar aradýðýný buluyor. 1884 deki büyük yangýnda kül olan çarþý, aslýna uygun taþ binalarýyla yeniden inþa edildi ve telkari iþlemeciliði, bakýrcýlýk, kalaycýlýk, demircilik, dericilik, kunduracýlýk, dokumacýlýk, yorgancýlýk, terzilik, marangozluk, saraçlýk ve semercilik bu tarihi çarþýdaki faaliyet alanlarýna devam etmeye baþladý. Zaten çarþýdaki Dikiciler Sokaðý, Demirciler Sokaðý, Kuyumcular Sokaðý, Þadýrvan Sokaðý, Bedesten Sokak, Hanlar Önü gibi sokak isimlerine dikkat edildiðinde burada her tür el iþciliðinin uzmanlarýnýn tezgah açtýðý gözlerden kaçmýyor.

Almadan dönme 
Beypazarý ndaki fýrýn ve pastanelerde göze çarpan ilk þey yöreye özgü, peksimet benzeri bir tür galeta olan ve kýsaca kuru diye adlandýrýlan ‘Beypazarý Kurusu’. Gezginler, çay saati gelenler, ilaç öncesi aðzýna bir þey atmak isteyenler için lezzetli bir atýþtýrmalýk olan ‘kuru’nun dayanýklýlýðý bir yýlý buluyor. Eskiden Beypazarý nda hemen her evde yapýlan ve misafirlere ikram edilen Beypazarý Kurusu’nun tadýna bir de burada bakmayý ve bavula birkaç paket atmayý ihmal etmeyin.
Buraya kadar gelmiþken çarþýnýn dikkat çeken telkâri iþlerinin göz kýrptýðý tezgahlara sýrtýnýzý dönmeyin; keza buradaki örnekler, iþinin ehli ustalarýn elinden çýkýyor. Osmanlý döneminden bu yana usta - çýrak iliþkisiyle günümüze kadar gelen yöreye özgü zanaatlardan biri olan telkâri, her ne kadar Mardin, Diyarbakýr gibi kentlerle özdeþleþse de Beypazarý nda asýrlardýr sürdürülüyor. Tel haline getirilmiþ altýn ve gümüþü bükerek biçim verme sanatý olan telkâri, yaklaþýk üç asýr önce ahilik yoluyla yöreye gelmiþ ve yerel ustalarýn elinde farklý bir biçim kazanmýþ.
Buraya kadar gelmiþken
Bu kadar köklü ve hanlarla bezeli bir yerleþim yerinde mutfak kültürünün köklü olmasýna þaþmamalý. Saray mutfaðýndan örneklerin halen yaþatýldýðý Beypazarý’nda, 600 yýldýr ayný þekilde üretilen tarhana, havuç lokumu ve cevizli sucuðun tadýna bakýn. Tamamý tescilli olan 80 katlý baklava, etli güveç, mumbar dolmasý, tatlý sucuk, havuç lokumu, damarsýz ve ince kara üzüm yapraðýna sarýlan etli dolmasýyla Beypazarý’nýn yöresel mutfaðý oldukça meþhur. Menüde göreceðiniz ‘yalký’, ‘bici’, ‘göce’, ‘perçem’, ‘yarýmca’, ‘kartalaç’, ‘bazlama ekmeði’, ‘oðmaç’, ‘tohma’, ‘yarýmca’, ‘uruþ kapamasý’, ‘ebesüt’ gibi bir kýsmý Türk Patent Enstitüsü ne kayýtlý yemekler arasýnda seçim yaparken zorlanabilirsiniz.Time Out Istanbul Aðustos 2010

Alaçatý nýn öne çýkan mekânlarý
Temmuz 2010 - Time Out Istanbul
Rüzgarýn gücünü arkasýna alan Alaçatý, hýzla yazýn gözde tatil beldelerinden biri oldu. Sörfçülere kucak açan denizinin yaný sýra þýk otelleri ve stil sahibi yeme-içme mekânlarýyla da Alaçatý, gezginleri Ege nin çekiciliðine yakýþýr biçimde aðýrlýyor.
Agrilia
Agrilia, Alaçatý bugünkü þöhretine kavuþmadan evvel de vardý. 1998 de eski bir tütün deposunda kurulduðu günden itibaren bir klasiðe dönüþtü, Alaçatý yý da bambaþka bir yere dönüþtürdü. Safranlý tulum, reçelli lor peyniri  gibi sýradýþý tatlarla bezeli kahvaltýsý çok meþhur.
(0232) 716 85 94
Kemalpaþa Caddesi 75, Alaçatý
Su dan Restoran
130 yýllýk taþ binasýnýn asýrlýk asma aðaçlarýyla gölgelenen bahçesinde beþ yýldýr hizmet veriyor Su dan Restoran. Menü, Ege mutfak alýþkanlýklarýyla farklý kültürlerin mutfaklarýnýn deneysel bir harmaný. Deniz mahsülleri ile Ege otlarýnýn bir arada kullanýldýðý yemekler özel ilgiyi hak ediyor.

(0232) 716 77 97
Hacýmemiþ Mahallesi 2012 Sokak 22, Alaçatý
Yaya
Meyve aðaçlarýyla dolu kocaman bahçesiyle Yaya nýn, Alaçatý nýn en gözde mekânlarý arasýna girmesi zor olmadý. Ýyi yemek ve kaliteli müzik de iþin içine dahil olunca Yaya nýn  hatýrýsayýlýr bir müdavim kitlesi oluþtu. Bu sene menüye odun fýrýnýnda piþmiþ pizzalar ve ekmekler eklendi.
(0232) 716 76 53
Kemalpaþa Caddesi 86/A, Alaçatý
Orta Kahve
Sailors Otel Meydan ýn kaldýrým kahvesi modundaki Orta Kahve si dut aðaçlarýnýn altýnda hoþ bir ambiyans sunuyor. Orta Kahve, ayva yapraðý, gülfatma, karabaþ otu gibi bitkilerden oluþan özel çaylarý, zeytinyaðlý zengini kahvaltýlarý, limonatasý ve sakýzlý muhallebisiyle kendine has bir tarz oluþturmuþ durumda.
(0232) 716 87 65
Kemalpaþa Caddesi 66, Alaçatý 

Þarabi
Ýstanbul da ünlenen Þarabi, Alaçatý ya yelken açtý. Menüsünde restoranýn adýna ilham kaynaðý olan renkli þarap kavýnýn yanýnda Akdeniz mutfaðýndan hafif esintiler var. Beslenme uzmanlarýnca hazýrlanmýþ Ýnce Menü formunu korurken damak tadýndan vazgeçmek istemeyenlere hitap ediyor.
(0232) 716 96 59
Yeni Mecidiye Mahallesi, Kemal Paþa Caddesi 107, Alaçatý 

Köþe Kahve
Damla sakýzlý kahvesi, lavantalý limonatasý, taptaze adaçayý, sýr tarifli nefis tartlarý ile Alaçatý da hoþ ve özgün bir köþe sunuyor Köþe Kahve. Güleryüzlü çalýþanlarý konuklarýn da yüzünü güldürüyor. Denizden sonra yorgunluk atmak için bire bir.
(0232) 716 04 13
Kemalpaþa Caddesi 41/A, Alaçatý
Sefahathane
Ýstanbul gece hayatýnýn uðraklarýndan Sefahathane yaz gelince bavulunu toplayýp Atlas Pasajý ndan Alaçatý ya göçüyor. Burasý Ýstanbul daki gibi ufak tefek bir mekân deðil. Kocaman bir bahçesi, havuzu, bir de restoraný var. Akþam 16.00 dan sonra havuz baþýnda kokteyl saati baþlýyor.

(0232) 716 60 25
Yeni Mecidiye Mahallesi Kemalpaþa Caddesi 110, Alaçatý

15 Eylül Kýraathanesi
Adý öyle olsa da kýraathanelik günleri mazide kaldý. Artýk 15 Eylül Kýraathanesi burgerleri ve makarnalarýyla nam salmýþ bir Alaçatý kafesi. Geç saatlere kadar eðlencelerin favorisi Yasak Elma isimli kokteyl.
(0232) 716 03 28
Kemalpaþa Caddesi 47/A, Alaçatý
El Beso Restaurant & Bar
Alaçatý nýn taze mekânlarýndan El Beso, tek sezonda epey sükse yaptý. Öyle ki Alaçatý dan Ýstanbul a transfer olarak alýþkanlýklarý terse çevirdi. Akdeniz mutfaðýndan oluþan geniþ menüsü ve ev yapýmý Ýtalyan dondurmasý gelato larýn bu baþarýda payý büyük. Yemek saatleri bitince DJ performanslarýyla hareketlenen ortam da etkili tabii.
(0232) 716 85 90
Yenimecidiye Mahallesi Çamlýkuyu Sokak 2, Alaçatý
Maria’nýn Bahçesi
Maria nýn Bahçesi, Ýstanbul’dan sonra 150 yýllýk eski bir Rum evinde kapýlarýný açtý. Maria nýn Alaçatý daki bahçesi portakal, limon ve nar aðaçlarýyla çevrili. Menü Alaçatý ruhuna uygun Ege lezzetleri ve dünya mutfaðýndan seçkin yemeklerle dolu.

(0232) 716 05 75
Kemalpaþa Caddesi 1, Alaçatý

Geçmiþten günümüze 10 farklý uygarlýða ev sahipliði yapmýþ Kapadokya, 429 tescilli yapýsý ve 64 SÝT alanýyla Dünya Kültür Mirasý listesinde.
DEVAMI

Yýlýn dört mevsimi, Kapadokya mevsimi. Bembeyaz karla örtülüyken de baðbozumunu müjdeleyen sonbaharda da güzel Kapadokya. Bu güzelliðin zirvesi Uçhisar. Sadece mecazi anlamda deðil, Kapadokya yý en tepeden görmek için týrmanýlacak yegane yer, Hititler döneminde dev bir kayaya oyulmuþ Uçhisar Kalesi. Týrmanýþ yorucu da olsa manzaraya deðer. Uçhisar ýn Güvencinlik Vadisi nde sabah yürüyüþlerine güvercinler rehberlik ediyor. Þansý olanlar aðaçkakanlara da rastlýyor.
Günleri deðerlendirmek için alternatifler çok olsa da Uçhisar da asla kaçýrýlmamasý gereken bir macera var. O da balonla Kapadokya turu. Rüzgar, Kapadokya yý dünyanýn balonla seyahate en uygun yerlerinden biri olmayý bahþetmiþ. Bir ila bir buçuk saat arasý süren balon turlarýna her yýl, çoðunluðu yabancý, 70 ile 80 bin arasý turist katýlýyor. Gündoðumunda göðe yükselen rengarenk balonlarla Güzel Atlar Ülkesi ni boydan boya geçtikten sonra þampanyalar patlýyor.

Kapadokya nýn ismini Pers dilinde Güzel Atlar Ülkesi anlamýna gelen bir sözcükten aldýðý söylenir, bazýlarý ise bu fikre þiddetle karþý çýkar. Varsýn olsun, bu þairane varsayým Kapadokya ya çok yakýþýyor.
Göreme, Anadolu nun en eski yerleþim yerlerinden. Bugünse peribacalarýnýn içine kurulmuþ evlerden oluþan, ikibin kiþilik bir kasaba. Meþhur Göreme halý ve kilimlerini yöresel dükkanlarda görenlerin bu el yapýmý halýlara aþýk olmamasý ne mümkün?
Göreme Açýk Hava Müzesi, Hristiyanlar için tarihi öneme sahip kutsal bir din merkezi. Kiliseleri ve manastýrlarýyla yedinci yüzyýldan onbirinci yüzyýla kadar olan dönemin Hristiyan mimarisini özetliyor. Peribacalarýnýn en yoðun olduðu Zelve ise dokuzuncu ve onüçüncü yüzyýllar arasýnda Hristiyanlarýn önemli yerleþim merkezlerinden biri olmuþ. Üç vadili Zelve deki Direkli Kilise buradaki manastýr hayatýnýn ilk yýllarýndan kalma.

Kýzýlýrmak kenarýna kurulu Avanos, Kapadokya gezilerinin olmazsa olmaz duraðý. Avanos u meþhur kýlan Kýzýlýrmak ýn kýrmýzý çamurundan yapýlma çanak çömlekleri. Bu sanatýn 7000 yýllýk bir mazisi var, ucu ta Hitit uygarlýðýna dayanýyor. Kasabanýn ara sokaklarý çanak çömlek atölyeleriyle dolu. Atölyeler ise içlerinde gizli sanatçýyý ortaya çýkarmak için tezgaha oturup, ellerini kýrmýzý çamura bulamýþ gezginlerle...
Ürgüp, zihinlerdeki Kapadokya nýn en popüler imgesi, þapkalý peribacalarýnýn memleketi. Kiliseden kervansaraya bolca tarihi eser ve kayalara oyulmuþ evleri Ürgüp ü daha da zenginleþtiriyor. Tabi bir de enfes þarabý. Kapadokya nýn meþhur þaraplarýnýn çoðu Ürgüp ten çýkma. Eylül ayýnda baþlayýp Ekim sonlarýna dek süren baðbozumu, yörenin en çok ziyaretçi aðýrladýðý dönem. Baðbozumu dýþýnda da Kapadokya nýn tüflü topraklarýnýn üzüme verdiði ayrýcalýðý, tadýyla ve kokusuyla taþýyan þaraplarýn tadýna bakmadan bu topraklarý terk etmek büyük kayýp olur.

Kapadokya nýn dozunda bir tedirginlikle beraber sonsuz bir zevk veren bir diðer aktivitesi yeraltý þehirlerini gezmek. Hristiyanlarýn Roma ve Arap zulmünden korunmak için yumuþak tüf kayalara oyduklarý yeraltý þehirlerinin en meþhuru Nevþehir in 19 kilometre batýsýndaki Kaymaklý. Antik adýyla Enegüb. Kaymaklý Kalesi nin altýna oyulmuþ sekiz katlý yeraltý þehrinin dört katý ziyarete açýk. Bu yeraltý þehrinin kasabadaki bütün evlere gizli tünellerle baðlandýðýný bilmek dehþet verici. Kaymaklý ya adýný veren meþhur kurutulmuþ kaymaðý. Balla, þerbetle tatlandýrýlan kuru kaymak kahvaltýlarýn baþ tacý. Kaymaklý ya dokuz kilometre uzaklýktaki Derinkuyu bir baþka yeraltý þehri. Sekizinci kata kadar inen dar koridorlarý her an nefessiz kalacak gibi hissettiriyor. Ama yuvarlak taþtan kapýlar aslýnda özel ve kusursuz iþleyen bir havalandýrma sistem. Kýsacasý endiþeye mahal yok. Yoðun aksiyondan sonra hâlâ enerjisi olanlar Derinkuyu dan sonra Ihlara Vadisi ne; olmayanlar güç toplamak üzere Kapadokya nýn dillere destan zenginlikteki mutfaðýný keþfetmeye buyursunlar. Testi kebabý, çömlekte piþmiþ kurufasülye, söðürme, sac kavurma, güveç... Ne yenirse yiyin, yanýnda tandýr ekmeði ve buz gibi yayýk ayraný istemeyi ihmal etmeyin. Time Out Istanbul - Elif Eren