AKROPOL

Hellenistik Çağ Bergama krallarının oturdukları saraylar ve bunlara

bağlı yapılar kalenin doğu duvarı boyunca sıralanmıştır. Üst yapısı gösterişli olmayan sarayların planları peristyl'li ev tipindedir (Odalar sütunlu bir avlu çevresindedir.). Yazılı bir belge ele geçmemiş,
genel buluntulara göre bu yapılar kral adları ile ilişkilendirilmiştir.



En kuzeydeki sülalenin kurucusu olan Philetairos'un(M.Ö.281-263) yapı grubu daha sonra kalede görevli askerler için kışla olarak değiştirilmiştir. Diğer yapı grupları kuzeyden güneye doğru Attalos I (241-197), Eumenes II (197-159) ve Attalos II (159-138) adlı krallara ait olarak tanımlanır. Bunlardan en güneydeki en büyük sarayın yapımında Zeus Sunağı'nın taşları yapıtaşları olarak yeniden kullanılmıştır (M.Ö.160) Bu sarayın kuzeydoğu köşesinde mozaik döşemeli bir sunak bölümü vardır. Kuzeybatıdaki odada sanatçı Hephaistion'un imzasını taşıyan değerli bir mozaik daha bulunmuştur Saraylara ait iki sarnıçtan en büyük yapıya ait olanı kale yolu üzerinde görülür. Bu sarayın gösterişli bir girişi vardır. Kale kapısının arkasındaki meydandan açık bir merdiven ile buraya gelinir.
Aynı meydandan, Athena Kutsal Alanı'nın girişinin karşısında, kalenin güneydoğu köşesindeki yapı grubuna geçilebilirdi.

TRAİAN TAPINAĞI 1883-85 yıllarında yapılan kazılarda akropolde mermer yığını halinde bulunan yapının bir deprem yüzünden yıkılmış olduğu düşünülmektedir. Athena tapınağından 9m yüksekte olan bina, bağımsız olarak Akropolün en yüksek yerinde ve uzaklardan görülebilecek bir düzlem üzerine inşa edilmiştir. Bu 84x58m boyutlarındaki düzlemin Athena kutsal alanı ile ilişkisi olduğu ve doğu yönündeki kapı merdivenden de kütüphaneye geçildiği anlaşılmaktadır. Bölge çok eğimli bir arazide bulunduğundan büyük bir binayı oturmak için zemin kat olarak son derece ustaca ve oldukça sağlam yan yana beş kemer oluşturulmuştur. Merdivenle iki metre yükseltilen binanın uzunluğu 27, genişliği 20m dir. Güneye bakan tapınağın cephesinde 6, yanlarında 9 sütun bulunuyordu. Çapı 1,10m olan sütunların yüksekliği 9,80m dir. Sütunların büyük Korinth başlıkları, altlıklarında olduğu gibi usta bir sanat anlayışıyla işlenmiş zengin süsleri taşımaktadır.
Arşitravlar üzerinde altın kaplamalı tunç yazılar bulunuyordu. Friz, konsollar arasında kanatlı yılanlı ve bukleleri serbest işlenmiş Medusa başları ile süslenmişti. Ortada ve tepede bulunan akroterler, bir küre içinde bulunan zafer tanrıçası (Nike) ile yaprak ve filizlerden yapılmış taçlardan oluşmuştur. Binanın geniş alanı, üç taraftan sütunlarla çevrilmiştir. Sütunlar arasında alana bakan korkuluklar bulunuyordu. Alanın kuzey bölümünde biri köşeli, diğeri yuvarlak iki bank bulunmuştur. Bu bankların bilginlerin toplanması ve sanat yapıtlarının sergilenmesi için yapıldığı ileri sürülmektedir. Bunlardan yuvarlak olanı Berlin'deki Pergamon Müzesi için alınmıştır.

Bankların yanında bulunan bir yazıttaki "Kral Attalos 'un oğlu Attalos" dizesinden burasının kralın oğlu Prens Attalos tarafından yaptırılmış olduğu anlaşılmaktadır. Tapınak binasında bulunan eserler binanın Hadrianus zamanında Zeus Philius ve Traianus için kurulmuş olduğunu göstermiştir. Bir yazıta göre Bergama kenti Jupiter Amicalis (Zeus Philios) ve Traianus onuruna büyük piyesler oynatma yetkisine sahipti. Tapınak kazısında Traianus için iki, karısı Plotina için bir, Hadrianus için üç, Antoninus Pius için iki, Caracalla için bir yazıt bulunmuştur. Traianus ve Hadrianus'a ait birer büyük heykel başı da çıkmıştır.
Tapınaktaki Hadrianus heykeli de önemli bir sanat eseri kabul edilmekte ve Traianus'un bu güçte idealize edilmiş başka bir portresinin bulunmadığı kabul edilmektedir.

ASKLEPİON

Sağlık ve hekimlik tanrısı olarak bilinen Asklepios, Apollonun oğullarından biridir. Asklepios'un yeri anlamına gelen Asklepion ilk çağlarda Bergama'da önemli sağlık merkezidir. Sütunlu bir  caddeden sonra Asklepiona gelinir. Buradaki tedavi şekilleri arasında şifalı su, çamur kürü, spor, tiyatro, psikoterapi yer almaktadır. Girişte solda bulunan yapı Asklepios tapınağıdır.
Sağlık tanrısı adına M.S. 150 yıllarında bağışlarla yapılan tapınak bir kubbe ile örtülü ve duvarları 3 m. kalınlığındadır. Burada su sesi ve telkinlerden faydalanarak hastaların iyileşmesi sağlanırdı.
Sağlık yurdunun kuzeybatı ucunda ortalama 3500 kişi alan bir tiyatro bulunmaktadır. Bu tiyatro, sarı kayalığın yontulması ile ortaya gelen yarım daire biçimindeki oyuğa oturtulmuştur. Su sızıntılarından tiyatroyu korumak için de, alt katında kayaların oyulması ile bir kanal açılmıştır. Tiyatro ortasında bir koridor ile ikiye bölündüğü gibi, dikine de beş bölüme ayrılmıştır. 14 basamak oturağı bulunmaktadır. Oturma sıraları bugün onarılmış olup, her yıl kermes şenliklerinde oyunlar verilmektedir. Basamakların en üstünde iyonik sütunlu galeri arkadan tiyatroyu sarar ve akustik özellik verir. Alt bölüm ile sahne arasındaki yarım daire biçimindeki alan, orkestra denilen yerdedir. Tiyatronun sahne duvarı beş kapılı ve üç katlı idi.
Tiyatronun çapı 60 metre olmaktadır. Loca önündeki Baküs heykeli eğlenceli yaşamın bir simgesiydi.

BAZALİKA

ALLİANOİ


Allianoi, Helenistik Çağ sonrasında (İÖ.2.yy)  Bergama'nın 18 kilometre kuzeydoğusunda kurulmuş. MS.2. yüzyılda büyük gelişme gösteren Allianoi, "Sağlık Tanrısı Asklepois"in yurdu olarak biliniyor.

ASKLEPIOS Antik Grek mitolojisinde hasta insanlara şifa dağıtan, hekimliğin ve tıp biliminin tanrısıydı. Apolion oğlu Asklepiosu yarı at yarı insan olan Khiron'a emanet etti. Khiron ona okuma, yazma ve önemli hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların formüllerini öğretti. Asklepios un ünü kısa sürede yayıldı. Asklepios ölüleri de diriltiyordu. Zeus buna kızdığı için Asklepiosu öldürttü.
Yunanlılar asklepiosun adını yaşatmak amacı ile aynı isimle sağlık merkezleri yaptılar. Allianoi de bunlardan biri.  Topraklarından 45 derece kükürtlü su çıkan şifa merkezi Atlianoi, bu özelliğiyle dünyanın dört merkezinden biri. Pergamon Krallığı'nın sayfiye yeri olan bölge, yıllarca Hydroterapi (suyla tedavi) merkezi olarak hizmet vermiş. Yortantı Baraji'nın yapım aşamasında antik değeri anlaşılan bölgede hızlandırılan kazı çalışmaları esnasında, bölgenin Helenistik Çağ'da kurulduğu ve en parlak dönemini Roma İmparatorluğu Hadrian'la yaşadığını ortaya koydu, işte o zaman da kentin sağlık merkezi Asklepionlar'dan biri olduğu anlaşılmış. Allianoi 'de Hadrian döneminde
Anadolu'daki pek çok kent gibi büyük bir bayındırlık hareketi yaşanmış ve gösterişli bir Asklepieion haline dönüştürülmüş. Kazılar sayesinde Bergama, ikinci bir sağlık merkezine kavuşmanın dışında arkeleoji alanında bölgenin ve Türkiye'nin  önemini daha da artıran Asklepieion kültürünün Anadolu'da yaygın olduğunu da kanıtladı. Allianoi'nin MS 11.yüzyılın sonuna kadar Bakırçay havzasında önemli bir sağlık yurdu olarak kullanıldığı ve Bergama Asklepion 'unda yapılan psikoterapi tedavi merkezinden farklı olarak burada daha çok 'hydroterapi' uygulandığı yönündeki görüşler de güçlendi. Bergama'nın yaklaşık 23 kilometre doğusunda Bergama-İvrindi karayolunun üzerinde yapılan kazı çalışmalarıyla ortaya çıkarılan Allianoi antik yerleşmesi M.Ö 1. yüzyılda Paşa Ilıcası ve çevresinde kurulmuş. 1998–99 yılı kazıları sonucunda Helenistik Çağ, mimari, buluntularının yanı sıra özellikle M.S 2.yüzyıla ait pek çok arkeolojik eser ele geçirildi. Ayrıca kazılarda; çok sayıda heykeltıraşlık eser, metal eserler,  çanak çömlek, kandiller, kemik objeler, çok sayıda üzeri işlemeli cam eser, 1500 civarında altın, gümüş ve bronz sikke,  en son olarak da 2. yüzyıl Roma döneminden kalma bir metre 60 santim uzunluğunda kırılmamış olduğu için Büyük önem taşıyan mermer Afrodit heykeli  bulundu. Bu güne kadar kazıda çıkanlar Afrodit heykeli, iki asklepios başı, torsolsr, termal havuzlar, heykeltıraşlık parçalar, dükkânlar, çeşme, şarap imalathanesi, seramik fırınları, antik kaideler.

Ayrıca Pansiyon Rehberi.com adresine göz atabilirsiniz; http://www.pansiyonrehberi.com/

Bu tapınak bugün Bergama kentinin içinde kalmıştır ve Kınık yolunun Bergama'ya girişindedir. Kızılavlu büyük bir yapı bileşimidir. Kazılar yapılırken buraya sonradan kurulmuş evler yıkılmış ve buna karşın 200x100 metre alan Bergama evlerinin altında kalmaktadır. M.S. II. yüzyılda imparator Hadrian (177-138) döneminde yapıldığı olasılığı güçlüdür. Bugün önceki alanın altından oldukça büyük bir tünel geçer ki bu Kozak Dağlarından gelen Selinos (Bergama Çayı) dır. C. Texier "Ne yerde ne gökte" adını bu nedenle vermiştir. Öndeki alanın batı duvarı, Salinas üzerindeki antik köprünün yakınında 13 metre kadarıyla ayakta durmaktadır. Asıl yapı ıse anıtsal bir tuğla yapıdır ve bu nedenle Kızılavlu denmiştir ki bu yapı 60x26 metre boyutlarında olup 19 metre olarak ayaktadır. Yapının yanlarında iki tane kule benzeri yuvarlak ek yapılar bulunur.
Bunların da önünde üç yanı galerilerle çevrili avlular yer alır. Avlular asıl yapının önüne bağlantılıdır. Burada bulunan insan biçiminde destek figürleri galerilerin çatısını taşırlar. Bunlar sırt sırta duran kadın ve erkek figürleri olup Mısır tipini canlandırırlar. Bu noktadan hareketle tapınağın
Roma imparatorluğunun bir çok yerlerinde rastlanan İsis ve Harpokrates ile tanrı Serapis 'e adanmış olması kanıtlanmaktadır. Ancak kazı ve araştırmalar henüz sonuçlanmamıştır.

Kızılavlunun eşiği 30 tonluk tek parça mermer bloktandır. Asıl yapının î metre genişlik ve 14 metre yükseklikte büyük bir kapı açıklığı vardır. Yapının ortalarında sığ bir havuz ve derin bir kuyu bulunmaktadır. Bunun arkasında bir podium ve üzerinde kült heykeli için altlık yer alır. Tapınağın
içinde yüksek sütunların taşıdığı bir galeri dolaşır. Kutsal bölgenin tuğlaları renkli mermerlerle kaplıydı. Çatının durumu ise bilinmemektedir. Bizans çağında Kızılavlunun içine bir kilise yapılmıştır. Bazilikanın günümüze kalan duvarları insan boyundadır. Hıristiyanlığın ilk yedi kilisesinden biridir.